Erzurum’un Tekman ilçesinde arıcılık yapan bir kişi ilginç bir yöntem ile bal arılarını kovanıyla birlikte kışın toprağın altına gömüyor.
Bu ilginç yönetim Taner İlbaş açıklamasında; “Şimdi bana diyorlar ki karaltı arılar için sıcaktır. Neden o zaman arıları içerde kışlatma yapıyorsun? Şimdi size anlatayım kar kovanın üzerinde en az yarım metre direk yağmalı ve bahar gelinceye kadar bu kar kovanın üstünde kalmalı. Yani Aralık’ta 20 santim kar yağacak bu kar kovanı tam kapatmayacak sonra haftalarca arıların üzerinden ayaz geçecek. Ocak ayıda bilemesin 10 santim kar yağacak anlayacağınız azar azar kar kovanı kapatana kadar arılar soğuktan zarar görür. O yüzden arıları içeriye taşımak en doğru olanıdır. Şimdi kar altı ve içeri sıcaklık aynıdır sadece içeri, yani kapalı alan 2 derece sıcaklık daha yüksek. Neden kar altı sıcaktır şöyle karaltı sıfır derecedir ama arılar canlı olduğu için buda karaltında sıcaklık veriyor bu sayede karaltındaki kovanın etrafı 2 dereceye yakın sıcaklık oluşmaktadır. Şimdi arıların en iyi kışlatma ortamı 1 derece sıcaklık ile 5 derece sıcaklık arasındadır. 5 dereceden fazla sıcaklık arıların iyi salkım yapmasına engel olur. 1 dereceden az sıcaklık ise arılar için fazla soğuktur buda iyi değildir. 1 ay boyunca soğukta arılar zarar görmez ama ayalarca aralıksız arılar soğuk altında kalırsa arılar ölür. Çok güçlü arılar bazıları dayanabilir orta ve zayıf arıları kesin olarak ölür” diye konuştu
Arı Kovanını Sonbaharda Toprağın Altına Gömerek Kışlatma: Avantajlar ve Dezavantajlar
Arıcılıkta kışlatma, kolonilerin sağlıklı bir şekilde bahara çıkması için büyük önem taşır. Soğuk iklimlerde arılar düşük sıcaklıklara ve sert hava koşullarına maruz kalabilir, bu da koloni kayıplarına yol açabilir. Bu yüzden bazı arıcılar, kışın arılarını toprağın altına gömerek daha stabil bir ortamda kışlatmayı tercih etmektedir. Ancak bu yöntemin hem avantajları hem de riskleri vardır.
- Yöntemin Mantığı ve Uygulama Şekli
Bu yöntemde kovanlar yaklaşık 1-1,5 metre derinliğinde çukurlara yerleştirilir ve üzerleri toprak, saman veya yalıtım malzemeleri ile kapatılır. Bu sayede:
Kovan dış hava koşullarından korunur (rüzgar, kar ve don).
Toprak altında sıcaklık daha stabil kalır (yaklaşık 4-10°C arasında).
Yoğun kış rüzgârları ve aşırı nemden korunma sağlanabilir.
Bazı arıcılar bu yöntemi tam gömme yerine yeraltı mahzenleri, kömürlükler veya mağaralar gibi kapalı alanlarda kışlatma şeklinde de uygular.
- Yöntemin Avantajları
Sıcaklık dalgalanmalarından korunma
Kışın ani sıcaklık düşüşleri ve aşırı soğuklar arılar için büyük bir risk oluşturur. Toprak altında sıcaklık daha stabil olduğu için arılar aşırı soğuktan etkilenmez.
Rüzgâr ve kar koruması
Açık alandaki kovanlar rüzgâr ve kardan etkilenerek daha fazla enerji harcar. Yer altındaki kovanlar bu risklerden korunur.
Daha az enerji tüketimi ve bal tasarrufu
Soğukta arılar, kovanı sıcak tutmak için daha fazla bal tüketir. Ancak yeraltı sıcaklığı nispeten yüksek ve dengeli olduğu için daha az bal harcarlar.
Gürültü ve dış etkenlerden uzak kalma
Kışın fareler, kuşlar veya insan kaynaklı gürültüler arıları rahatsız edebilir. Yer altında bu tür dış etkenlerden daha iyi korunurlar.
İlkbaharda güçlü çıkış yapma potansiyeli
Eğer doğru uygulanırsa, koloniler kışı güçlü geçirerek baharda hızlı bir şekilde gelişebilir.
- Yöntemin Dezavantajları ve Riskleri
Hava sirkülasyonu ve nem kontrolü zor olabilir
Yeraltına gömülen kovanlarda hava sirkülasyonu yeterli olmazsa küf, mantar ve hastalık riski artar. Nem oranının yüksek olması, özellikle nosema hastalığına yol açabilir.
Karbondioksit birikimi ve havasız kalma riski
Toprak altında karbondioksit birikimi olabilir. Eğer uygun havalandırma sağlanmazsa, arılar havasız kalabilir.
Kovanı tekrar çıkarmak zor olabilir
Kışın acil bir müdahale gerektiğinde veya baharda erken çıkış yapmak gerektiğinde, kovanları tekrar çıkarmak zor olabilir. Kar ve don nedeniyle kazmak zorlaşabilir.
Kemirgen ve diğer zararlıların saldırısı
Yeraltı ortamları fareler, böcekler ve bazı yırtıcı hayvanlar için cazip olabilir. Kovanın içine giren zararlılar tüm koloniyi yok edebilir.
Yanlış uygulama sonucu aşırı ısınma veya donma riski
Eğer yanlış derinlikte gömülürse veya yeterli yalıtım sağlanmazsa, kovan ya aşırı sıcak ya da aşırı soğuk olabilir.
- Sonuç ve Öneriler
Arı kovanlarını toprağın altına gömerek kışlatma yöntemi, özellikle çok soğuk iklimlerde ve açık alanda korunması zor olan bölgelerde etkili olabilir. Ancak, hava sirkülasyonu, nem kontrolü ve zararlılardan korunma gibi kritik faktörler iyi yönetilmezse riskli bir yöntem haline gelebilir.
Eğer bu yöntemi denemek isterseniz, şu önlemleri almak faydalı olabilir:
Havalandırmayı mutlaka sağlayın (örneğin, bir boru veya küçük deliklerle).
Aşırı nem oluşumunu önlemek için çukurun tabanına çakıl veya drenaj malzemeleri ekleyin.
Kovanları tamamen gömmek yerine, üstü korunaklı bir çukurda kışlatmayı deneyin.
Fare ve zararlılara karşı önlem alın (tuzaklar, tel kafesler vs.).
Hava sıcaklığı çok yükseldiğinde veya düştüğünde durumu kontrol edin.
Sonuç olarak, bu yöntem dikkatli uygulandığında faydalı olabilir, ancak doğru planlama ve takip gerektirir. Arıcılıkla uğraşanlar için en iyi kışlatma yöntemi, bölgesel iklim koşulları ve arıcının imkanlarına bağlı olarak değişecektir. Siz bu yöntemi daha önce denediniz mi? Deneyimlerinizi paylaşabilirsiniz!
